Trong thế giới nhiếp ảnh di động, ống kính gắn ngoài cho smartphone được quảng bá là giải pháp tối ưu để mở rộng khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, với vai trò là một chuyên gia về công nghệ và nhiếp ảnh, tôi nhận thấy mình chưa bao giờ thực sự cần đến những phụ kiện này. Từ thiết kế cồng kềnh cho đến chất lượng hình ảnh đôi khi không như mong đợi, có rất nhiều lý do khiến ống kính gắn ngoài smartphone không phải là lựa chọn phù hợp cho tôi và có thể cả bạn. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những lý do đó, giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn trước khi cân nhắc đầu tư vào chúng.
1. Khả Năng Zoom Tích Hợp Của Smartphone Đã Vượt Trội Hơn Rất Nhiều
Các mẫu smartphone hiện đại đã được trang bị khả năng zoom cải thiện đáng kể so với trước đây. Đối với hầu hết các tình huống chụp ảnh thông thường, tính năng zoom tích hợp này hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu của tôi. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, tôi còn ưu tiên di chuyển lại gần đối tượng thay vì sử dụng chức năng zoom để có được chất lượng hình ảnh tốt nhất. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn sự cần thiết của một ống kính zoom gắn ngoài cồng kềnh.
Đối với những khoảnh khắc cần chụp ở khoảng cách xa hơn mà camera điện thoại không thể xử lý tốt, tôi sẽ lựa chọn sử dụng chiếc máy ảnh mirrorless chuyên nghiệp của mình, thay vì cố gắng bù đắp bằng một ống kính phụ trợ cho smartphone.
Ảnh chụp một ngọn núi và thác nước ở mức zoom 1x trên điện thoại thông minh
Trước khi quyết định mua một ống kính gắn ngoài, hãy cân nhắc kỹ lưỡng về mục tiêu nhiếp ảnh của bạn với điện thoại. Thường thì, tính năng zoom quang học tích hợp sẵn sẽ là một giải pháp vượt trội và tiện lợi hơn nhiều so với việc phải thêm thắt các phụ kiện rườm rà.
2. Các Tùy Chỉnh Tiêu Cự Đã Có Sẵn Trong Điện Thoại
Một trong những lý do chính tôi đầu tư vào các loại ống kính đa dạng cho máy ảnh mirrorless của mình là để có được sự linh hoạt về tiêu cự và chất lượng hình ảnh. Đó là lý do hầu hết ống kính của tôi đều là ống kính zoom. Sự linh hoạt cũng là ưu tiên hàng đầu nếu tôi cân nhắc mua ống kính cho smartphone.
Tuy nhiên, khác với máy ảnh chuyên nghiệp, smartphone đã cung cấp sẵn các tùy chọn điều chỉnh tiêu cự ngay trong hệ thống của nó. Chẳng hạn, chiếc iPhone của tôi cho phép chuyển đổi tức thì giữa các mức 0.5x và 1x chỉ với một cú chạm trên màn hình camera chính. Ngoài ra, ứng dụng Ảnh (Photos app) còn cho phép tôi cắt (crop) những phần hình ảnh không xuất hiện trong khung hình gốc (ví dụ: chế độ mặc định 16:9 có thể không hiển thị toàn bộ cảnh). Những tính năng này đã đủ linh hoạt cho nhu cầu chụp ảnh hàng ngày mà không cần đến ống kính phụ.
3. Dễ Dàng Thêm Bộ Lọc Ảnh Ngay Trên Smartphone
Nhiều người mua ống kính gắn ngoài cho smartphone với mục đích sử dụng các loại kính lọc (filter) như ND filter (kính lọc mật độ trung tính), vốn thường phải gắn lên ống kính ngoài. Mặc dù các bộ lọc này có thể giúp tạo ra những bức ảnh độc đáo hơn, chúng không phải là một phụ kiện thực sự cần thiết.
Tôi có thể dễ dàng áp dụng nhiều bộ lọc khác nhau cho ảnh chụp bằng smartphone của mình mà không cần tải thêm bất kỳ ứng dụng bên thứ ba nào. Một số bộ lọc yêu thích của tôi trên iPhone bao gồm “Vivid” (Sống động) và “Dramatic Warm” (Ấm áp kịch tính), cùng với một loạt các tùy chọn đen trắng khác.
Bộ lọc Vivid được áp dụng trên ảnh chụp bằng iPhone
Nếu cần thêm sự đa dạng, tôi hoàn toàn có thể tải xuống các ứng dụng camera chuyên nghiệp để chụp ảnh chất lượng cao hơn. Mặc dù tôi vẫn sẵn lòng thử một chiếc kính lọc ND nếu tìm thấy loại nào phù hợp với phong cách chụp ảnh của mình, nhưng hiện tại tôi chưa thấy sự cần thiết đó.
4. Ống Kính Gắn Ngoài Gây Cồng Kềnh Và Kém Tự Nhiên
Một số ống kính gắn ngoài, đặc biệt là các loại lớn hơn như ống kính tele 50mm, có cảm giác khá cồng kềnh và gây cản trở. Chúng không tiện lợi để bỏ túi và bạn cần phải tháo chúng ra trước khi cất điện thoại.
Hơn nữa, tôi thường muốn tránh thu hút sự chú ý không cần thiết khi chụp ảnh ở nơi công cộng. Việc giữ mọi thứ đơn giản và kín đáo giúp trải nghiệm nhiếp ảnh của tôi trở nên thoải mái và thú vị hơn rất nhiều. Một chiếc ống kính lớn gắn trên điện thoại chắc chắn sẽ phá vỡ sự “kín đáo” này.
5. Nguy Cơ Méot Ảnh (Distortion) Với Ống Kính Ngoài
Nếu bạn từng chụp ảnh bằng bất kỳ loại ống kính nào, chắc hẳn ít nhất một lần bạn đã gặp phải hiện tượng méo ảnh (distortion). Điều này xảy ra ngay cả với những ống kính mirrorless tốt nhất, có giá hàng ngàn đô la. Tuy nhiên, tôi nhận thấy rằng hiện tượng này thường xuyên và rõ rệt hơn nhiều khi sử dụng các ống kính gắn ngoài cho smartphone.
Vì nhiều ống kính gắn ngoài cho điện thoại là sản phẩm của bên thứ ba, độ méo hình ảnh thường tệ hơn so với khi chụp bằng camera gốc của điện thoại. Mặc dù các vấn đề này có thể dễ dàng khắc phục bằng các công cụ chỉnh sửa như Lightroom, nhưng bạn có thể gặp khó khăn nếu không có quyền truy cập vào phần mềm chỉnh sửa chuyên nghiệp.
Những hiện tượng méo ảnh này không phải lúc nào cũng là vấn đề lớn, nhưng chúng là điều bạn cần cân nhắc kỹ lưỡng nếu đang nghĩ đến việc mua ống kính gắn ngoài.
6. Quá Trình Lắp Đặt Ống Kính Phức Tạp Và Mất Thời Gian
Tôi thường thích chụp ảnh đường phố bằng smartphone hơn là DSLR (và nhiều thể loại khác) vì việc mang theo điện thoại tiện lợi hơn rất nhiều. Tất cả những gì tôi cần làm là lấy điện thoại ra khỏi túi, mở ứng dụng Camera, và bắt đầu chụp. Ngay cả khi không thay đổi ống kính trên máy ảnh mirrorless, việc chọn đúng cài đặt đôi khi cũng khá phiền phức.
Nếu sử dụng ống kính gắn ngoài, tôi sẽ phải dành thêm thời gian để thiết lập điện thoại. Những ống kính nhỏ hơn chỉ cần kẹp vào, nhưng các loại lớn hơn có thể yêu cầu quy trình thiết lập phức tạp hơn. Vì điện thoại nhỏ gọn hơn nhiều, bạn thậm chí có thể cần cả tripod để đảm bảo ổn định.
Tôi không nghĩ rằng thời gian thiết lập thêm này đáng để bỏ công sức. Tôi thà dùng máy ảnh mirrorless cho những bức ảnh phức tạp hơn và dùng smartphone cho những bức ảnh ngẫu hứng, đời thường.
7. Ứng Dụng Chụp Ảnh Cung Cấp Sự Linh Hoạt Cần Thiết
Một lập luận phổ biến chống lại camera smartphone là chúng không linh hoạt bằng máy ảnh chuyên nghiệp. Bạn có thể zoom, nhưng không đạt được cùng cấp độ như ống kính máy ảnh chuyên nghiệp. Hầu hết thời gian, bạn thậm chí không thể thay đổi tốc độ màn trập (shutter speed) và ISO.
Chụp ảnh smartphone qua ứng dụng ProCam
Mặc dù tôi đồng ý rằng smartphone có những hạn chế nhất định so với máy ảnh chuyên dụng, nhưng bạn hoàn toàn có thể tùy chỉnh cài đặt nhiều hơn mình nghĩ. Giống như các ống kính máy ảnh khác, bạn có thể thay đổi khẩu độ (aperture) trong một số trường hợp (ví dụ, Chế độ Chân dung trên iPhone).
Nếu tôi cần sự linh hoạt hơn nữa, tôi có thể dễ dàng tải xuống các ứng dụng của bên thứ ba. Chẳng hạn, ứng dụng ProCamera dành cho iOS cung cấp hiệu suất chụp thiếu sáng tốt và công nghệ chống rung ổn định, mang lại những tùy chỉnh chuyên sâu mà camera mặc định không có.
8. Không Muốn Mang Theo Quá Nhiều Thiết Bị Kèm Theo
Việc thiết lập thêm ống kính đã là một rắc rối, và tôi không muốn mang theo nhiều thiết bị hơn mức cần thiết. Việc phải lỉnh kỉnh với nhiều ống kính trong túi xách rất khó chịu, và việc liên tục lo lắng về chúng sẽ làm mất đi niềm vui khi chụp ảnh.
Một bức ảnh hoàng hôn được chụp bằng Bộ lọc Vivid trên iPhone
Một vấn đề khác là việc này dễ khiến bạn quên thiết bị. Tôi thường xuyên dọn trống túi xách ở nhà để tránh lộn xộn, nhưng điều này đã không ít lần khiến tôi vô tình để quên những món đồ quan trọng.
Việc chiếc camera smartphone của tôi luôn sẵn sàng để sử dụng — và biết rằng tôi không bỏ lỡ bất cứ điều gì khi không mang theo thêm thiết bị nào khác — giúp tôi dễ dàng chụp được nhiều ảnh hơn. Điều này, đến lượt nó, giúp tôi cải thiện kỹ năng chụp ảnh một cách tự nhiên.
Vì nhiều lý do, tôi nhận thấy mình không cần đến ống kính gắn ngoài cho smartphone. Tôi không thích mang vác nhiều đồ hơn mức cần thiết, và việc chụp ảnh trở nên dễ dàng hơn nhiều khi không phải thiết lập thêm phụ kiện. Trong nhiều trường hợp, khả năng zoom tích hợp của smartphone đã đủ tốt để chụp được những bức ảnh chất lượng. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng nhu cầu thực tế của bạn trước khi đầu tư vào những phụ kiện này.
